قارچ ناخن یک مشکل رایج است که معمولا با تغییر رنگ، ضخیم شدن یا شکننده شدن ناخنها خودش را نشان میدهد. این عفونت بیشتر در محیطهای مرطوب شکل میگیرد و اگر آن را درمان نکنید میتواند به ناخنهای دیگر یا حتی پوست اطراف هم منتقل شود
هرچند قارچ ناخن معمولا خطر جدی برای سلامت ندارد، اما ظاهر ناخوشایند و گاهی درد و التهاب ناشی از آن باعث میشود افراد به دنبال سریعترین درمان باشند. در ادامه این مطلب از دکتر زهرا قدسی، با علائم اصلی و مؤثرترین روشهای درمان این مشکل آشنا خواهید شد.
قارچ ناخن چیست؟
قارچ ناخن یا همان «انیکومیکوزیس» یکی از مشکلات رایج است که بیشتر در ناخنهای پا دیده میشود. این عفونت معمولاً با لکههای سفید، زرد یا قهوهای در زیر ناخن شروع میشود و اگر ادامه پیدا کند ممکن است باعث تغییر رنگ، ضخیم شدن یا خرد شدن لبه ناخن شود.
در مراحل اول معمولاً درد یا ناراحتی خاصی ایجاد نمیکند و گاهی با داروهای ساده برطرف میشود، اما اگر ناخن دردناک شد یا ظاهرش تغییر کرد، بهتر است به بهترین متخصص پوست و مو در غرب تهران مراجعه کنید تا درمان درست انجام شود و عفونت به ناخنهای دیگر سرایت نکند.
قارچ ناخن چه علائمی دارد؟
علائم قارچ ناخن معمولا با نگاه به ناخنها قابل تشخیص است. مهمترین نشانهها شامل موارد زیر میشود:
- ضخیم شدن ناخن و ایجاد بافت شاخی که کوتاهکردن را مشکل میکند
- تغییر رنگ ناخن بهصورت سفید، زرد، قهوهای، سبز یا تیره
- شکنندگی و ترکخوردن یا ایجاد ناهمواری روی سطح ناخن
- تغییر شکل و بدفرمی ناخن
- جدا شدن ناخن از بستر اصلی
- ایجاد بوی ناخوشایند
- درد یا ناراحتی هنگام فشار یا استفاده از انگشت
- خارش، قرمزی یا تورم پوست اطراف ناخن
علت ایجاد قارچ ناخن
- رشد قارچها در زیر یا روی ناخن بهخصوص در محیطهای گرم و مرطوب
- انتقال قارچ ناخن از طریق تماس مستقیم با فرد مبتلا یا وسایل آلوده مثل ناخنگیر و سوهان
- ضدعفونی نشدن ابزار مانیکور و پدیکور در آرایشگاهها
- تماس مکرر پا با محیطهای آلوده مانند استخر، دوش عمومی و سالنهای ورزشی
- پوشیدن کفشهای بسته که باعث تعریق و مرطوب ماندن پا میشود
- بالا رفتن سن و کاهش گردش خون طبیعی در ناخنها
- سابقه ابتلا به قارچ ناخن یا بیماری پای ورزشکاران
- راه رفتن با پای برهنه در مکانهای مرطوب و عمومی
- وارد شدن آسیبهای کوچک به پوست یا ناخن که نادیده گرفته میشوند
- بیماریهای پوستی مثل پسوریازیس که زمینه ابتلا به قارچ ناخن را بیشتر میکنند
- مشکلات زمینهای مثل دیابت، ضعف سیستم ایمنی یا بیماریهای عروقی
بیشتر بخوانید: علائم و راههای درمان قطعی قارچ پا
درمان سریع قارچ ناخن
خوشبختانه همیشه نیاز به روشهای پیچیده نیست و گاهی با محصولات ساده و بدون نسخه میتوان قارچ پوستی را درمان کرد. با این حال، اگر درمان خانگی یا داروهای بدون نسخه تاثیری نداشتند، مراجعه به متخصص ضروری است. درمان کامل قارچ ناخن ممکن است چند ماه طول بکشد و حتی پس از بهبود، احتمال عود مجدد وجود دارد.
روشهای خانگی درمان قارچ ناخن
چندین روش طبیعی وجود دارد که میتواند به کاهش عفونت قارچی کمک کند، اما همواره باید با دقت و رعایت نکات بهداشتی انجام شود:
1. روغن درخت چای: این روغن خواص ضد قارچی و ضد عفونی کنندگی دارد. دو بار در روز روی ناخن آلوده بمالید تا تاثیر آن را مشاهده کنید.
2. روغن پونه کوهی: حاوی ترکیبی به نام تیمول است که اثر ضد باکتری و ضد قارچ دارد. میتوان آن را با روغن درخت چای ترکیب کرد، اما پیش از استفاده، تست حساسیت پوستی انجام دهید.
3. سیر: خواص ضد قارچی طبیعی دارد. سیر تازه را له کنید یا به شکل خمیر درآورید و مستقیماً روی ناخن یا پوست اطراف آن بمالید.10 دقیقه صبر کنید و بعد بشویید. این کار را روزی یک بار تکرار کنید.
4. مخلوط سرکه سیب و آب: با خواص ضد میکروبی، سرکه سیب میتواند به درمان قارچ ناخن کمک کند. ناخن را ۲۰ دقیقه در محلول آب و سرکه گرم قرار دهید.
درمان پزشکی و دارویی قارچ ناخن
اگر عفونت شدید باشد یا روشهای خانگی موثر واقع نشوند، پزشک ممکن است درمان دارویی تجویز کند:
داروهای ضد قارچ خوراکی:
داروهایی مانند ایتراکونازول (اسپورانوکس) معمولاً اولین گزینه هستند و به رشد ناخن سالم کمک میکنند. دوره درمان ۶ تا ۱۲ هفته است، اما تا رشد کامل ناخن، نتیجه نهایی مشخص نمیشود. این داروها ممکن است عوارضی مانند آسیب کبدی یا بثورات پوستی ایجاد کنند و با برخی داروها تداخل داشته باشند.
لاک ضد قارچ:
این نوع لاک روزانه روی ناخن و پوست اطراف آن مالیده میشود و پس از یک هفته با الکل پاک و دوباره تجدید میشود. گاهی نیاز است تا یک سال هر روز استفاده شود.
درمان قارچ ناخن با لیزر:
روش بی خطر و موثر دیگر، لیزر است که با گرم کردن لایههای ناخن، قارچ را از بین میبرد و بدون عوارض جانبی است.
قویترین پماد ضد قارچ ناخن
در بین پمادهای ضد قارچ ناخن، کلوتریمازول، تراباندازول، میکونازول، کتوکونازول و اکتوپیرازول از قویترینها هستند. این پمادها با مهار رشد قارچها و از بین بردن آنها، عفونت قارچی ناخن را درمان میکنند و معمولاً باید دو بار در روز روی ناخن و نواحی اطراف آن زده شوند. مدت درمان بسته به شدت عفونت بین چند هفته تا یک ماه یا بیشتر است.
درمان قارچ ناخن با جراحی
وقتی قارچ ناخن شدید باشد و درمانهای دارویی یا کرمها جواب ندهند، گاهی جراحی بهترین راه حل است. در این روش، بخشی یا کل ناخن آلوده برداشته میشود تا محل رشد قارچ از بین برود.
چگونه از قارچ ناخن جلوگیری کنیم؟
- ناخنها را همیشه تمیز و خشک نگه دارید.
- پاها را بعد از حمام یا شنا بهطور کامل خشک کنید.
- ناخنها را کوتاه و مرتب سوهان بزنید تا ضخامت و شکستگی ایجاد نشود.
- از ناخنگیر شخصی استفاده کنید و بعد از هر بار مصرف آن را ضدعفونی کنید.
- دستها را پس از تماس با ناخن آلوده خوب بشویید.
- روزانه جوراب ها را تعویض کنید.
- کفشهایی بپوشید که هوا به راحتی در آن جریان داشته باشد.
- کفشهای قدیمی یا آلوده را ضدعفونی کنید یا کنار بگذارید.
- در استخر، سونا یا رختکن حتما دمپایی به پا کنید.
- هنگام مانیکور و پدیکور مطمئن شوید ابزارها کاملا استریل باشند.
- از لاک ناخن و ناخن مصنوعی در زمان آسیب یا عفونت اجتناب کنید.
- در صورت نیاز از پودر یا محلولهای ضدقارچ برای ناخنها و کفش استفاده کنید.
سوالات متداول
قارچ ناخن دست معمولاً خطر جدی ندارد و بیشتر ظاهر ناخن را تغییر میدهد، اما درمان نکردن آن میتواند باعث درد، آسیب و گسترش عفونت شود. افرادی با سیستم ایمنی ضعیف یا دیابت باید مراقب باشند، چون ممکن است عفونت شدیدتری ایجاد شود.
قارچ ناخن قابل درمان است، اما بهبودی کامل ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.
زمان درمان قارچ ناخن بسته به شدت عفونت و روش درمان متفاوت است، اما معمولاً چند هفته تا چند ماه طول میکشد تا ناخن درمان شود.
قارچ ناخن میتواند از طریق تماس مستقیم با فرد مبتلا یا استفاده مشترک از وسایل شخصی منتقل شود، اما سرعت انتقال آن نسبت به سایر عفونتها کمتر است.
در مراحل اولیه، لکههای سفید یا زرد در زیر نوک ناخن دیده میشود. با بیشتر شدن عفونت، رنگ ناخن ممکن است به قهوهای، سبز یا حتی سیاه تغییر کند.